محمدرضا مقدسی هجدهم اسفند 92 03:26 بعد از ظهر نظرات ()

بندراَنزَلی بزرگترین و اولین بندرشمالی ایران است كه در استان گیلان و درحاشیه دریای كاسپین
 قراردارد و از این بندر با نام انزلی بارها درتاریخ یادشده وطی قرون متمادی راه مهم ارتباط
اقتصادی با تمدن مشرق و مغرب زمین محسوب می‌شد.
بنــدرانــزلــی یکی از زیباترین شهرهای ایران است که در آن مرداب،دریا، ساحل و چمن‌زار با
یکدیگر تلاقی می‌کنند وچشم اندازی بدیع وخیال انگیزمی‌آفریند.  بنــدرانــزلــی در طول
جغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع شده‌
است

بندراَنزَلی بزرگترین و اولین بندرشمالی ایران است كه در استان گیلان و درحاشیه دریای كاسپین
 قراردارد و از این بندر با نام انزلی بارها درتاریخ یادشده وطی قرون متمادی راه مهم ارتباط
اقتصادی با تمدن مشرق و مغرب زمین محسوب می‌شد.
بنــدرانــزلــی یکی از زیباترین شهرهای ایران است که در آن مرداب،دریا، ساحل و چمن‌زار با
یکدیگر تلاقی می‌کنند وچشم اندازی بدیع وخیال انگیزمی‌آفریند.  بنــدرانــزلــی در طول
جغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع شده‌استوارتفاع
 آن از سطح دریا منهای ۲۶مترمی‌باشد. بنــدرانــزلــی از شمال به دریای خزر از جنوب به
شهرستان صومعه سرا از شرق به شهرستان رشت و از غرب به شهرستان رضوانشهر متصل
می‌باشد. شهرستان بنـدرانـزلـی در ناحیه‌ای کاملاً جلگه‌ای به صورت طولی و در ساحل دریای
 خزر واقع شده و دارای آب و هوای معتدل مرطوب می‌باشد. بخشی از محیط زیست طبیعی این
 شهرستان را دریا(۴۰ کیلومتر نوار ساحلی)و بخش مهم دیگر را اکوسیستم ارزشمند تالاب
انزلی تشکیل می‌دهد. نام انزلی به پیشینه تاریخی اش در بیشتر شهرهای اروپایی شناخته
شده‌است. فاصله بنـدرانـزلـی تا تهران ۳۸۰ کیلومتر، تا مرکز استان ۴۰ کیلومتر و تا اولین
فرودگاه ۳۵ کیلومتر می‌باشد. این شهرستان دارای آب و هوای معتدل مرطوب ساحلی بوده که
در فصول مختلف سال شرایط آب وهوای مطلوبی را دارا می‌باشد. میزان بارندگی شهرستان
بسیار بالا بوده و از گذشته عنوان پر باران ترین شهر ایران را داشته‌است. بر اساس گزارش
رییس اداره هواشناسی بنـدرانـزلـی در سال ۱۳۸۹: میانگین بارش ۵۰ ساله انزلی ۱۸۵۰ میلی
متر بوده‌است و در سالهای(۱۳۷۶، ۱۳۷۹، ۱۳۸۳ و ۱۳۸۵) حتی بارش‌های بالای دو هزار
میلی متر را نیز تجربهکرده‌است. بیشترین بارندگی در ماه‌های شهریور و مهر با ۴۴۰/۹ میلی
متر گزارش گردیده‌است. میزان رطوبت نسبی سالیانه به طور متوسط حدود ۷۱ تا ۹۷ درصد و
 درجه حرارت محیط زیست بین ۳/۵ تا ۲۸ درجه سانتی گراد در نوسان بوده‌است. با بررسی
های زمین شناسی، حدود ۱۵۰۰۰ سال پیش، جزیره ای از سطح آب دریای كاسپین، سربرآورد
که بعدها به نام انزلی نامیده شد و بعنوان مهمترین بندر سواحل جنوبی دریای كاسپین و ایران
معروف گردید .این جزیره براثر فعل و انفعالات جوی و سایر عوامل طبیعی ، به صورت حالیه
 از دو قسمت انزلی و غازیان شکل گرفت و کانالی بین این قسمت ایجاد گردید ، که آب
چهاررودخانه از شرق ( سوسر روگا – پیربازار روگا – راست خانه و نهنگ روگا ) و یک
رودخانه از غرب ( شنبه بازار روگا ) از طریق آن به دریا وارد میگردد.


از میان تعریف‌های مختلف که در باره واژه «انزلی» وجود دارد قابل قبول ترین معنی «انزل به
 معنی لنگر» انزلی = لنگرگاه و «انزل = انشان» می‌باشد که کلمه انزلی تحریف شده «انزان -
 انشان» به معنی گذرگاه و دروازه است که می‌بینیم ازگذشتهنیز انزلی را دروازه اروپا و ایران
می‌نامیدند و در بسیاری از نوشته‌ها هم آمده‌است و واژه غازیان را می‌توان جمع بغاز یعنی تنگه
 و جمع غازی به معنی جنگجویان دانست. در زبان یونانینیز واژه‌هایی نظیر«انزلیوس و انزلیا»
وجود دارد به معنی «مرداب» که این دیدگاه را به وجود می‌آورد که نام این منطقه که صاحب
یکی از بزرگترین مرداب‌های جهان «مرداب انزلی» است به زمانی قبل از آغاز شهرنشینی در
 این منطقه باز می‌گردد. زیرا پیدایش جزیره و مرداب دراین منطقه از قدمتی ۱۵۰۰۰ ساله
برخوردار است و می‌تواند نامگذاری این منطقه به دورانی به مراتب کهن تر بازگردد. متأسفانه
روسها بنـدرانـزلـی را درسال ۱۸۰۵ میلادی برابر ۱۱۸۴ شمسی به آتش کشیدند واحتمالاً
هرگونه آثاری که می توانست قدمت انزلی ومردم آن را روشن نماید ، در آتش بیداد بیگانگان
سوخت وبه خاکستر تبدیل گردید. بدون شک، اهالی اولیه بنـدرانـزلـی را مهاجرین تشکیل داده
اند که از نواحی ساحل جنوبی مرداب انزلی – نواحی طوالش و مردم نواحی شرق انزلی به
منظور استفاده از پایگاهی برای صید ماهی و یا پناهگاهیجهت فرار از امواج خروشان دریای
خزر و مرداب، به این قطعه زمین وارد گردیدند و شاید اولین کسانی بودند که نخستین کومه ها
را برپا داشتند. بنـدرانـزلـی از اوایل صفویه (زمانیکه قزوین پایتخت بوده است) مورد توجه
انگلیسی ها قرار گرفته تا بعنوان سرپلی برای عبور ابریشم گیلان که مرکز آن در رشت بوده به
 روسیه باشد. همین امر باعث شد که روس ها و حکومت مرکزی ایران نیز به موقعیت
بنـدرانـزلـی پی ببرند.بنـدرانـزلـی، به علت موقعیت خاصجغرافیائی ، بهترین پناهگاه و لنگرگاه
برای کشتیهای تجاری و نزدیکترین وامن ترین راه بین ایران و اروپا، ازطریق روسیه درمسیر
تجارت و محلی برای تخلیه و بارگیری کالای تجارتی وعبور مسافرین گردید. داشتن نرخ بالای
تحصیلات وارتباط وتعامل بسیار با گردشگران داخلی وخارجی باعث رشد فرهنگی شهروندان
شده‌است. اهالی بنـدرانـزلـی به علت مسافرت به روسیـه خصوصاً آذربایجان (شوروی سابق) و
 همچنین عبور مسافرین ایرانی و خارجی از این بندر به اروپا و بالعکس، زودتر از بسیاری
شهرهای ایران با تمدن غرب آشنا شده و از لحاظ رشد فکری در سطح بالائی قرارداشتند. از
نظر اجتماعی نیز در تأسیس مدارس نوین – بلدیه – بیمارستان و موٌسسات عام المنفعه و خیریه
از جمله دارالایتام از بسیاری شهرهای بزرگ ایران پیشگامی داشتند و از زمان دور به امر
سواد آموزی علاقه وافر نشان میدادند. به طوریکه در اوایل مشروطیت، تیراژ روزانه مطبوعات
 دراین شهر ۵۲۵ شماره بوده است که با توجه به نسبت جمعیت آن روز انزلی قابل توجه است.
 بنـدرانـزلـی با داشتن جاذبه‌های دل انگیز و طبیعی سالانه پذیرای میلیون‌ها گردشگر از اقصی
نقاط کشور وجهانگردان خارجی است. بنـدرانـزلـی به علت دارا بودن شرایط اقلیمی خاص و
داشتن وجه تشابه بازیباترین شهرهای جهان توانسته تاکنون با شماری ازاین شهرها از کشورهای
 فرانسه، ایتالیا، لهستان و... توافق نامه خواهرخواندگی امضا کند. یکی دیگراز ویژگی‌های
منحصر به فرد این بندر داشتن قابلیت‌های بالقوه درزمینه‌های علمی، هنری وورزشی است که
درکسب افتخارات داخلی وبین اللملی سهم بهسزایی داشته. بنـدرانـزلـی با بیش از ۱۴۰۰۰
ورزشکار سازمان یافته با نسبت جمعیت شهری مقام اول کشور را ازلحاظ تعداد ورزشکار به
خود اختصاص داده‌است. برخی از مشاهیر برجسته ورزش بنـدرانـزلـی عبارتند از:
مرحوم سیروس قایقران(کاپیتان اسبق تیم ملی فوتبال ایران)

 عزیز وکیل منفرد (قهرمان دو مارتن ایران)

 غفور جهانی(مهاجم اسبق تیم ملی فوتبال ایران)


یعقوب کوچک زاد

حیدر شونجانی(قهرمان و رکورد دار شنا)

 حسین اغماض(قهرمان بوکس آسیا و جهان)


جاسم ویشگاهی(قهرمان جهان و کاپیتان تیم ملی کاراته ایران)

 جمعیت شهری بنـدرانـزلـی بر اساس آمار سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۱۰٬۶۴۳ نفر بوده‌است. و
مساحت آن بالغ بر ۲۷۵ کیلومتر مربع می‌باشدکه سهم مساحت شهری آن ۴۹٫۳۱ کیلومتر مربع
بوده بطوریکه ملاحظه می‌شود بنـدرانـزلـی ازنظرتمرکز جمعیت یکی از متراکم ترین شهرهای
ایران است. درگذشته شغل اکثریت مردم بنـدرانـزلـی صیادی (ماهی‌گیری) بوده‌است.


برنج کاری و کشاورزی
 

نیز از دیگر مشاغل سنتی بنـدرانـزلـی محسوب می‌شود. امروز مردم این شهر بیشتر به مشاغل
اداری، دولتی و آزاد اشتغال دارند. سوغات بنـدرانـزلـی انواع ماهیان خزری عمده ترین سوغات
 خوراکی این شهرستان است ولی انواعسبزیجات محلی، زیتون، سیر و ترشیجات محلی نیز
برای عرضه به مسافران وجود دارد. بنـدرانـزلـی مرکز تولید بسیاری از صنایع دستی چوبین و
همچنین صنایع مروار بافی است. بازار ماهی و بازار محلی شنبهبازار فرصتی برای خرید
سوغات و یا تهیه خوراکی‌های محلی برای ایام اقامت در این شهر ساحلی است. درگذشته
خوراک عمده مردم انزلی، برنج بوده است، ناهار و شام و حتی صبحانه، معروف است اگر
خانه ای ناهار آبگوشت داشت و پدر خانواده از نانوائی، نان خریداری میکرد ناچار آن را
مخفیانه به منزل می رسانید که مبادا ببینند و بگویند فلانی وضعش خراب است به ناچار نان می
خورد. ولی امروزه اکثریت اهالی فقط ناهار برنج می خورند و اکثراً درشهر به جای کته پلو،
پلو را آبکش می نمایند و شب ها نیز نان صرف میکنند. سابقاً قبل از ظهر و نزدیک عصر
خصوصاً در روستاها دورهم می نشستند پلویسرد (( سرد پلا )) را با مغز گردو ، پیاز ، سیر و
اشپل ماهی شور می خوردند و در سر سفره هر خانواردر تمام فصول ماهی وجود داشت (ماهی
 شور – ماهی دودی) و در فصل پائیز و زمستان هم ماهی سرخ کرده – ماهی فیویچ، ماهی
تنوری و انواع ماهی با پخت های مختلف، افسوس که این برنامه غذائی به فراموشی سپرده شد
و بسیاری ازخانواده ها دستشان از ماهی کوتاه است. معروفترین ماهیهای بنـدرانـزلـی((ماهی
سفید – سوف – کپور – کنال – اردک ماهی – کولی – کولمه)) و لذیذترین آنها ماهی سفید
وکباب ماهی اوزون برون میباشد. از خورشت های محلی که معروف است: باقلی قاتق –
فسنجان – ترشه تره میرزا قاسمی – سبزی قورمه – آلو مسما – قیمه – مرغ ترش – سیر قلیه
و ۰۰۰ بنـدرانـزلـی از گذشته های نه چندان دور به علت مستعد بودن زمین آن یکی از مراكز
تولید مرکبات و انواع گل بوده است آنچنان که توجه همه سیاحان و شخصیت های خارجی و
ایرانی که از طریق انزلی بین ایران و اروپا مسافرت میکردند را جلب کرده و در ده ها سفرنامه
 وکتاب خاطرات آنها از باغات میوه و گل های انزلی سخن ها گفته اند. "مادام کارلاسرنا" که در
 سال ۱۸۷۷ میلادی ۱۲۵۶ شمسی از انزلی دیدن کرده می نویسد(( انزلی نظاره گاهی است که
طبیعت نقشهای بدیع درآن آفریده است. آب و هوا وآسمانش یاد آور " ناپل " است . میوه هایش
وگل وگیاهش در حد وفور است، باغهای زیبا دارد که دردیوارهای بلند محصور است. درختهای
 نارنج و پرتقال خانه ها در بلندی با بلوط و سپیدار رقابت میکند. عطر گلها و شکوفه های این
درختان تا دوردست درفضا پراکنده میشود و چنان قوی است که آدمی را مست و دچار رخوت
میکند.)) بنـدرانـزلـی سابقاً دارای چندین قلعه و باستیان نظامی و چند منار بوده‌است که متأسفانه
به جز یک مناراز بقیـه آثاری به جای نمانده‌است. ناگفته نماند که هم اکنون در انزلی ساختمان
هائی با قدمت ۱۲۰ تا ۱۵۰ سال نیز به چشم می‌خورد. دیرینه ترین سازه‌ای که تا کنون
پابرجاست فانوس دریایی (مناره)می باشد که در سال ۱۸۱۵ میلادی ساخته شد و در مرکز شهر
قرار دارد. عمارت معتمدی(شهربانی سابق و فرماندهی نیروهای انتظامی فعلی) در بلوار فوقانی
است که قدمتی همانند برج ساعت(مناره) دارد.

 محل ترنم موزیک که به حافظیه معروف است. ساختمان شهرداری بنـدرانـزلـی. کاخ میان پشته
 که از لحاظ معماری دارای اهمیت می‌باشد که البته بنای اصلی اینکاخ قدمتی بسیار بیشتر از این
 بنای معماری دوران پهلوی دارد.

 
سمت غرب ساختمان دادگستری، ساختمان فند چنان - جنوب غربی میدان، ساختمان داود زاده از
 جمله بناهائی است که بین سالهای۱۳۰۴ - ۱۳۰۶ شمسی ساخته شده‌است. ساختمان چهارطبقه
معروف به ساختمان حاجی علی عباس رمضانی درجنب میدان خمینی که درسال ۱۳۱۹ شمسی
به مبلغ ۴۰۰۰۰ تومان ازطرف دولت خریداری ومحل استقراردادگستری وثبت واسناد انزلی شد
واکنون جزء آثار حفاظت شده ودرفهرست آثارمیراث فرهنگی ثبت شده‌است. ساختمان داوود
زاده با پنج طبقه وبانمای آجر که امروزه به عنوان مهمان‌پذیر ودرمیدان امام خمینی به نام هتل
گلسنگ معروف است. سه – ساختمان دوطبقه‌ای که درجنب شیلات انزلیقرارگرفته ودارای کنده
کاری سیمان است(که این ساختمانها امروز تخریب شده‌است) وهمچنین درست روبروی همین
ساختمان بنای دوطبقه‌ای بانمای زیبا وجود دارد که به گراند هتل معروف است که آن هم بهدلیل
بی توجهی مسئولین در حال نابودیست. بنای تاریخی بانک ملی انزلی در میدان اصلی این شهر
بهرغم ثبت در فهرست آثار تاریخی و میراث فرهنگی کشور به دلیل بی توجهی مسئولان در
معرض خطر تخریب قرار دارد. این بنای زیبای آجری به بناهای دوران پهلوی باز می‌گردد.
علاوه بر ساختمانهای قدیمی جاذبه های گردشگری فراوانی دارد كه برخی از برجسته ترین آنه
 عبارتند از مرداب انزلی - ساحل دریا - سینماها - کتابخانه ها - شنبـه بازار - بلوار یا پارک
ساحلی بندرانزلی- کاخ موزه میان پشته - پل های بندرانزلی و غازیان- موج شکن ها - منـاره
انزلی و ... منطقه آزاد بنـدرانـزلـی یكی دیگر از ویژگی های این شهر محسوب می شود كه
شامل محدوده وسیعی از شهربنـدرانـزلـی به مساحت ۳۲۰۰ هکتار خشکی و۴۰کیلو متر مربع
آبی، کهمنطقه ویژه اقتصادی سابق، شهرک زیبای صنعتی حسن رود و محدوده بندریاداره کل
بنادر وکشتیرانی گیلان را نیز دربر می‌گیرد. این امر مطلوبیت و جاذبه منطقه آزاد تجاری ـ
صنعتی انزلی و اختیارات قانونی آن را برای ارائه تسهیلات در زمینه تخلیه و بار گیری و سایر
 امور ارتقاء داده‌است. منطقه آزاد تجاری - صنعتی انزلی در دو قسمت جداگانه در شرق وغرب
شهرستان بنـدرانـزلـی ایجاد می‌شود و هر یک از مناطق پتانسیل خاص خود را دارد. پتانسیل
قسمت شرقی شامل تاسیساتبندری و گمرک، شهرک صنعتی، اراضی منابع طبیعی و مجاورت با
تالاب انزلی می‌باشد. پتانسیل قسمت غربی شامل اراضی مناسب طبیعی، تراکم کم جمعیت و
مناطق مسکونی، غالب زمین‌های زیر کشت برای صیفی کاری و باغات و کم ترین مقدار زمین
جهت شالی کاری، دسترسی به ساحلمناسبو وجود اماکن و تاسیسات تفریحی و توریستی در
منطقه. برخی از هتل‌های بنـدرانـزلـی عبارتنداز سفیدکنار آبشار بزرگ گل سنگ سبلان مجتمع
جهانگردی غرب انزلی هتل جهانگردینمونهانزلی نرگس زیبا کنار ایران سپیدکنار متین .